11 Ocak 2009 Pazar

Çveneburiler

Çveneburi (Gürcüce: ჩვენებური), kökleri Gürcistan’a dayanan ve Türkiye’nin çeşitli yerlerine göç eden Müslüman Gürcülerin kendilerine verdiği ad. Gürcüce’de “bizden olan”, “bizim gibi olan” anlamına gelir. Müslüman Gürcülerin tu adlandırmayı, kendilerini Hıristiyan Gürcülerden, Müslüman Türklerden ve yerleşik Müslüman Gürcülerden ayırmak için kullandığı sanılır. Çveneburiler, Sünni İslam’ın Hanefi mezhebindendir.

Çveneburiler, üç farklı dönemde Türkiye’ye göç ettiler. İlk göç dalgası, 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı’nda Osmanlı egemenliği altındaki Gürcistan topraklarının Çarlık Rusya’sının eline geçmesinden sonra gerçekleşti. Asıl büyük göç dalgası ise, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nın (93 Harbi) ardından başladı. Rusya ve Osmanlı Devleti arasındaki göç anlaşmasıyla başlayan ve bu anlaşmanın yenilenmesiyle süren göç döneminde, Müslüman Gürcüler Artvin, Acara, Ardahan, Samsthe, Aşağı Guria bölgelerinden Osmanlı topraklarına göç ettiler. Göç ettikleri bölgelerin büyük bölümü neredeyse nüfussuz kaldı. Mahaceret veya Muhaciroba (მუჰაჯირობა) olarak da bilinen bu göç sırasında, bugünkü Kobuleti’den göç edenler kendilerini Çürüksulu (Çuruksulebi), Batum’dan göç edenler Batumlu (Batumeli), Yukarı Acara ve Aşağı Acara sancaklarından göç edenler Acaralı (Acareli), Macaheli’den göç edenler Macahelli (Macahleli) olarak adlandırdılar. Ancak ortak adlandırma terimi Çveneburi olmuştur. 93 Harbi göçleri giderek azalıp yıllara yayıldı. 1921’de, Demokratik Gürcistan Cumhuriyeti’nin yakılıp yerine Gürcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’nin kurulmasından ve Türkiye ile Gürcistan arasında yeni bir sınırın çizilmesinden sonra ise üçüncü göç dalgası gerçekleşti. Bu son göçte, Yukarı Acara’da Türk dilli Müslüman nüfus da göç etti.

Çveneburiler, Türkiye’nin özellikle kuzey kuşağına yerleştiler. Karadeniz kıyısı boyunda, bugünkü Ordu,Giresun, Samsun, Sinop, Amasya ve Tokat illeri bu yerlerin başında gelir. En çok nüfusu ise Ünye, Ordu, Terme ve Çarşamba yöresi almıştır. Daha batıda Bolu, Marmara Bölgesi’nde Düzce, Sakarya, Kocaeli, Bursa ve Balıkesir illeri Çveneburi nüfusun alan yerlerdir.

Gürcülerin yerleşik olarak yaşadığı Artvin ili dışındaki bölgelerde Çveneburi nüfusunun 1,5 milyon kadar olduğu tahmin edilir [1]. Artvin yöresinde Gürcü dilli nüfusun 50.000 civarında olduğu tahmin edilmektedir.

Kaynakça : http://www.konapedia.com

1 yorum:

Adsız dedi ki...

oğlum seni çok aradım ama bir kere aramadım bide bir araya gelelim sloganı atıyosun ben hacı pekacar o çocukluk arkadaşlarından biri veya en önemsizi